Obserwatorzy

niedziela, 14 września 2014

Na Chryszcztą

nie weszliśmy (czerwonym szlakiem od Jeziorek Duszatyńskich) w zeszłym tygodniu, bo musieliśmy wcześniej wracać do Sanoka. Zaplanowałam wycieczkę na tę niedzielę, pod warunkiem, że dopisze pogoda. Zachmurzyło się dopiero po południu. Ruszyliśmy szlakiem niebieskim z Rzepedzi. Od Przełęczy pod Suliłą.


Byliśmy dzisiaj jedynymi turystami zmierzającymi w górę. Na początku trasy spotkaliśmy grzybiarzy z solidnymi zbiorami rydzy. Potem - to już tylko las i cisza.



 
Wędruje się cały czas traktem leśnym  - głównie lasem bukowym. Kilkakrotnie otwierały się  zielone polany porośnięte paprociami i jeżynami. W lesie mnóstwo powalonych drzew, a trasa po ostatnich opadach, dosyć błotnista. Ifka korzystała i urządzała kąpiele w błotnych kałużach. Wędrówka lasem nieco się dłużyła, nic nie przerywało jej monotonii.


Na szczycie - o dziwo spotkaliśmy rowerzystów, którzy potem ruszyli w kierunku Duszatyna; przemknął też jeden samotny turysta, który nawet się nie zatrzymał. Szczyt  zalesiony i jeżeli ktoś liczył na jakiekolwiek widoki z góry - to się przeliczył.

 
 
Na wierzchołku Chryszczatej znajduje się betonowy obelisk o wysokości 7,85 m. Niegdyś stała tu drewniana wieża widokowa, obelisk był jej podstawą.

Nazwa Chryszczata wywodzi się od łemkowskiej nazwy rośliny chreszczate zilie (czworolist pospolity) lub od skrzyżowania dróg (ukr. chrest – krzyż).

Od 25 września 2007 stoi tu krzyż upamiętniający pobyt
papieża Jana Pawła II
 
W masywie Chryszczatej znajdują się pozostałości rowów strzeleckich, bunkrów i ziemnych umocnień austriackich z roku 1914, polskich z roku 1920 oraz walk z okresu II wojny i powojennych z lat 1944–1946.
 
Do września 1944 r. na wzgórzach Chryszczatej skrywał się oddział partyzancki dowodzony przez Mikołaja Kunickiego, który wraz ze swymi żołnierzami wyprowadził przez Chryszczatą uciekinierów z polskich wiosek w Bieszczadach, którzy uciekali przed UPA (całe rodziny: starców, dzieci i kobiety). W latach 1945–1947 masyw i wzgórza Chryszczatej były schronieniem oraz bazą wypadową dla oddziałów UPA  Chrina i Stiacha. Do całkowitego rozgromienia  UPA na Chryszczatej doszło latem 1947.
Wróciliśmy tą samą trasą (samochód czekał przy przełęczy).
 


 
W sumie mamy w nogach  tak około 5,5 godz. marszu. Schodząc z góry nie pogardziliśmy rydzami, które same się pchały w dłonie. Z braku kosza zbierałam je do mężowskiej koszuli.
 
 

sobota, 13 września 2014

Kapliczki przydrożne. Kapliczka przy ul. Sikorskiego w Sanoku

a właściwie figura Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. Posadowiona na ceglanym cokole jest pamiątką niezwykłą, gdyż ufundowała ją Cecylia Greczner dyrektorka Szkoły im. Świętej Kingi - tak głosi inskrypcja na tablicy. Pani C.Greczner obowiązki dyrektora szkoły pełniła od 1934 r. (a więc czas powstania figury to zdecydowanie lata trzydzieste XX w.). 


 
 
 
Figura została odnowiona przez Przedsiębiorstwo Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Sanoku w latach 2008-2009. Budynek, który obecnie należy do PGNiG wiele, wiele lat temu był budynkiem szkolnym (i ja do tej szkoły chodziłam w pierwszej i drugiej klasie). Kilkadziesiąt ostatnich lat pełnił różne funkcje (mieściło się w nim m.in. pogotowie opiekuńcze).
Obecnie nowy gospodarz odremontował obiekt i figurę.

środa, 10 września 2014

Jeziorka Duszatyńskie

W niedzielę wybraliśmy się, żeby zobaczyć Jeziorka Duszatyńskie. Byłam w tym miejscu dobrych kilka (kilkanaście) lat temu. Za wycieczką przemawiały również: piękna pogoda i fakt, że nie jest to Bieszczadzki Park Narodowy, a więc można ze sobą zabrać psy.




Po drodze wiodącej cienistym i dość wilgotnym lasem, minęliśmy naturalny wodospad uznany za pomnik przyrody:


by w końcu dojść do rezerwatu:


Jeziorka Dusztyńskie znajdują się na trasie szlaku czerwonego biegnącego z Komańczy na Chryszczatą. Teren, na którym się znajdują, to rezerwat przyrody "Zwiezło" (powierzchnia 2,2ha). Nazwa rezerwatu wywodzi się od sposobu powstania jeziorek, które utworzyły się 13 kwietnia 1907 r. w wyniku osunięcia się zbocza Chryszcztej po wiosennych roztopach i ulewach - przesiąknięte wodą warstwy łupków stały się doskonałym podłożem, po którym ześlizgnęły się (zwiezły) ze stoków warstwy skalne i ziemia wraz z lasem i runęły w kierunku potoku Olchowaty, przegradzając go i tamując przepływ wody. Powstały trzy jeziorka osuwiskowe (są to największe jeziorka osuwiskowe w Beskidach na terenie Polski). Do czasów dzisiejszych przetrwały dwa.
Mniejsze z jeziorek tzw. Dolne położone jest na wysokości 683m n.p.m. (powierzchnia 0,45 ha, średnia głębokość 2,4 m, maksymalna 6,2 m, pojemność 12 000 m³):





Większe - Górne znajduje się 18 metrów wyżej, jest położone na wysokości 701 m n.p.m. (powierzchnia 1,44 ha, średnia głębokość 2 m,  maksymalna do 5,8 m, pojemność 25 500 m³):






Obelisk upamiętniający powstanie jeziorek i rezerwatu
 
Z jeziorkami związane są legendy i opowieści.  Miejscowi uważali to miejsce za zaczarowane, a przyczyny powstania osuwiska wiązali z działaniem rozsierdzonego diabła, który rzucił ognistą kulę, czyniąc spustoszenie. Inna legenda przyczynę powstania osuwiska widziała w upadku meteorytu.
W momencie kataklizmu przerażona ludność z pobliskiej wsi Duszatyn, podejrzewając koniec świata, spakowała pośpiesznie dobytek i uciekła do pobliskich wsi Smolnika i Prełuk, gdzie w cerkwi uderzono w dzwony na trwogę, choć niektórzy też uważali, że to drżenie ziemi, spowodowane osuwaniem się mas ziemi, spowodowało bicie dzwonów w pobliskich świątyniach.
Po drodze do Duszatyna mijaliśmy takie chałupy bojkowskie:
 


Wycieczka niezbyt długa, przyjemna, taka na która można się wybrać z dziećmi. Na Chryszczatą tym razem nie wchodziliśmy, bo musieliśmy wrócić szybciej do Sanoka,

wtorek, 9 września 2014

Bluzka kimonowa (2)

Identyczna była już tu. Ta jest jedynie w mniejszym rozmiarze (38) - zrobiłam ją dla córki. Może jeszcze kilka razy włoży we wrześniu.
 

Dzianina maszynowa; włóczka "Virginia" 100% bawełna; 417m/100 g;
zużycie ok. 22 dkg

sobota, 6 września 2014

Kresy Wschodnie 2014 r. (4). Kosów - targ

Targ w Kosowie fascynuje. Z jednej strony ogromną różnorodnością towarów tu sprzedawanych, gdzie obok rękodzieła znajdziemy przedmioty codziennego użytku przydatne w domu i gospodarstwie, dewocjonalia, stroje ludowe, kilimy, chustki, wiklinę itp. oraz żywność, a z drugiej strony zobaczymy tu przekrój społeczeństwa  ukraińskiego i różne typy ludzkie. Kto żyw zmierzał przez most w kierunku targowiska. Most zakorkowany jadącymi w dwóch kierunkach samochodami i ludzką rzeką przesuwającą się w kierunku placu wydawał się być miejscem ścierania się różnych sprzecznych interesów. Kurz, upał, smród spalin mieszały się z warkotem silników samochodów i ludzkim gwarem. Olbrzymi plac, na którym uwijały się setki ludzi: kupujących i sprzedających -  robił ogromne wrażenie. Handel toczył się wszędzie - jakieś ramy wyznaczały murowane stragany, jednak w lewo i prawo rozlewały się stoiska z różnościami, a gdzieś tam daleko na "podplacu" handlowano chińszczyzną. Obok ludowych koszul i strojów pyszniły się lisie skóry i dorodne suszone prawdziwki. Gdzieś blisko straganów z chustkami i materiałami handlowano serem, bryndzą i cukrem.
Szybko przemykałam z aparatem pomiędzy tą ludzka rzeką, kierowałam się imperatywem: zobaczyć jak najwięcej i sfotografować. Czasu już mieliśmy mało, pragnęliśmy niebawem ruszyć dalej, aby zrealizować plan dnia. Zostawiam więc moich Czytelników z fotoreportażem:

Most prowadzący na targowisko - niektórzy już je opuszczają, jak tych dwoje niosących swoje  zakupy w zawiązanych węzełkach


Grzyby:



Kilimy, m.in. łyżniki:





Wspomniane wyżej - lisie skóry:



Skarpety:


Skóry baranie:

Kapelutki filcowe:

A tu ser i bryndza:
 Ta pani sprzedawała też cukier na wagę
 
Włóczki (o ceny jednak nie zapytałam):
 





Kadr obyczajowy:
 Starsza kobieta prosi o datki

Stragany z chustkami:


 i pasami:

Stroje ludowe i wyszywanki:

 Ta pani prezentuje wykonane przez siebie  bluzeczki dla dzieci
- od niej kupiłam bluzkę dla Wandy













Można też kupić materiały, z których szyje się stroje ludowe:


Stoiska cieszyły się olbrzymim zainteresowaniem. Ludzie kupują ludowe bluzki oraz koszule i powszechnie je wkładają np. w niedzielę, niekoniecznie z okazji specjalnych świąt





Dewocjonalia:

i wyroby stolarskie:

oraz ceramika:


A to?
 Cepy, używane jeszcze tu i ówdzie...
 
 Opuszczamy targowisko pełni wrażeń - chcemy tu jeszcze wrócić:
 
 
W Polsce nie ma już takich miejsc...

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails